• W 1996 roku Citroën wprowadził na rynek 16-zaworowy model Saxo VTS, napędzany silnikiem o pojemności 1,6 litra i mocy 120 KM, który ważył zaledwie 935 kg, dzięki czemu stał się jednym z najpopularniejszych małych samochodów sportowych swojej generacji. 
• Oprócz wysokiego stosunku mocy do masy, który zapewniał znakomite osiągi, ten „mały potężny samochód” miał również bardzo wydajne i dobrze zbalansowane podwozie, co sprawiało, że prowadził się łatwo i dawał dużo radości z jazdy.
• Wykorzystywany w sportach motorowych w wielu dyscyplinach, takich jak rajdy, rallycross czy wyścigi torowe, Saxo VTS pomógł wyszkolić całe pokolenie kierowców amatorów i półprofesjonalistów. 
• Produkowany do 2003 roku w fabryce w Aulnay-sous-Bois, do dziś pozostaje poszukiwanym obiektem kolekcjonerskim – symbolem epoki, w której sportowy charakter szedł w parze z przystępną ceną.

Poissy, 5 maja 2026 r. – Trzydzieści lat temu Citroën wywarł znaczący wpływ na świat kompaktowych samochodów sportowych dzięki modelowi Saxo VTS. Nie był to bynajmniej tylko samochód miejski z efektownym logo, lecz ucieleśnienie jasnej wizji zaoferowania wszystkim miłośnikom jazdy prawdziwego gokarta na drogi – niezawodnego, przystępnego cenowo i stworzonego z myślą o przyjemności z jazdy. Trzydzieści lat później Citroën świętuje rocznicę powstania tego niewielkiego francuskiego samochodu sportowego dostępnego dla każdego, który z powodzeniem połączył radość z jazdy z osiągami. 

OD AX DO SAXO VTS: SPORT MAMY WE KRWI

Aby zrozumieć pochodzenie modelu Saxo VTS, trzeba cofnąć się do modelu AX. Wprowadzony na rynek w 1986 roku AX ugruntował pozycję Citroëna w segmencie sportowych samochodów miejskich dzięki wersjom AX Sport i AX GTi, które wyróżniały się precyzyjnym prowadzeniem oraz doskonałym stosunkiem mocy do masy. Wprowadzony w lutym 1996 roku Saxo początkowo zastąpił AX jako podstawowy model marki. W tym samym roku zadebiutował Saxo VTR z 1,6-litrowym, 8-zaworowym silnikiem o mocy 90 KM. Następnie pojawił się model, który miał kontynuować dziedzictwo AX GTi: Saxo VTS, wyposażony w 1,6-litrowy, 16-zaworowy silnik TU5J4 generujący 120 KM.

Choć całościowa stylistyka modelu Saxo była dziełem włoskiego projektanta Donato Coco, za sportową wersję odpowiadał bardzo młody projektant. Pierwszym zadaniem Gilles’a Vidala w Citroënie, w 1996 roku, było właśnie opracowanie sportowego pakietu stylistycznego nadwozia dla wersji VTS. Była to praca wymagająca ogromnej precyzji, obejmująca poszerzenia błotników starannie zintegrowane z progami oraz powiększone zderzaki. Na tylnych błotnikach przedłużenie biegnie od nadkola aż do wycięcia drzwi, elegancko przechodząc pod boczną listwą ochronną.

120 KM, 935 KG: ZWYCIĘSKA FORMUŁA PRAWDZIWEGO SAMOCHODU SPORTOWEGO

Saxo VTS doskonale ukrywa swoją prawdziwą naturę. Dzięki stylistyce, która pozostaje zasadniczo stonowana – obejmującej emblemat 16V na tylnych błotnikach, chromowaną końcówkę wydechu oraz specjalne felgi aluminiowe – nie afiszuje się ze swoimi możliwościami. A jednak pod maską silnik TU5J4 generuje 120 KM przy 6600 obr./min, a jego maksymalna prędkość obrotowa wynosi 7300 obr./min. W połączeniu z 5-biegową skrzynią biegów z krótszym przełożeniem końcowym oraz masą wynoszącą zaledwie 935 kg, pozwala to VTS osiągnąć prędkość maksymalną 205 km/h i przyspieszyć od 0 do 100 km/h w mniej niż 30 sekund. To jednak podwozie robi prawdziwą różnicę: przód samochodu, który wyróżnia chirurgiczna precyzja prowadzenia, doskonale skalibrowane wspomaganie kierownicy oraz zwinny tył, który bez wahania daje o sobie znać, gdy tylko rzucisz mu wyzwanie. Na krętych drogach Citroën Saxo VTS dotrzymuje kroku znacznie większym i mocniejszym samochodom. Wentylowane przednie tarcze hamulcowe dopełniają obraz małego samochodu sportowego stworzonego z myślą o czystej przyjemności z jazdy.

Citroën Saxo VTS nigdy nie spoczął na laurach. Pod koniec 1997 roku po raz pierwszy odświeżono sportową gamę modelową, a wersja 16-zaworowa ponownie otrzymała oznaczenie „16v”, które wcześniej było używane w modelu ZX. Była to również okazja dla marki Citroën, by szerzej udostępnić oznaczenie VTS. Choć silnik 16v o mocy 120 KM pozostaje świętym Graalem, sportowy wygląd i dopracowane podwozie VTS zaczęto teraz łączyć z bardziej przystępnymi jednostkami napędowymi, by przyciągnąć szersze grono klientów poszukujących dynamicznego wyglądu, ale niekoniecznie stawiających na czyste osiągi. W efekcie gama Citroëna Saxo VTS wzbogaciła się o wersje z silnikiem 1.6i o mocy 90 KM (wcześniej zarezerwowaną dla VTR), z silnikiem 1.6i o mocy 100 KM, a nawet 1.4i o mocy 75 KM.

W 1999 roku po gruntownym faceliftingu przód auta nabrał całkowicie nowego wyglądu, pojawiły się reflektory w kształcie migdałów, wypukła maska i grill z dużymi szewronami. W ten sposób VTS został unowocześniony, nie tracąc przy tym nic ze swojego ikonicznego charakteru. Produkowany do czerwca 2003 roku w fabryce Aulnay-sous-Bois, zanim ustąpił miejsca modelowi C2, Citroën Saxo VTS zakończył swoją siedmioletnią, pełną sukcesów karierę.

W SPORTACH MOTOROWYCH SAXO VTS W PEŁNI MANIFESTUJE SWÓJ POTENCJAŁ NA DRODZE

Już od momentu swojej premiery rynkowej Saxo VTS udowodnił w sporcie to, co wcześniej zapowiadał na drodze. Czy to w rajdach, w rallycrossie, na wyścigach torowych, czy też na lodzie, mały Citroën okazał się niezwykle skuteczną, przystępną cenowo i wszechstronną maszyną. 

Citroën Sport zbudował wokół niego prawdziwy ekosystem wyścigowy: Saxo Cup, Saxo Challenge, Saxo Rallycross czy Saxo Glace. Każda z tych serii miała własny regulamin, by umożliwić jak największej liczbie osób rozpoczęcie przygody z motorsportem za kierownicą samochodu zaprojektowanego właśnie do tego celu. Co ciekawe, regulamin ścigania się w tych seriach przewidywał zastosowanie seryjnych silników, co było najlepszym dowodem na to, że samo podwozie Citroëna Saxo VTS było „bronią” samą w sobie.

Ten sportowy system stał się zatem kuźnią talentów dla całego pokolenia kierowców. Kierowcy tacy jak Patrick Henry, Yoann Bonato, Marc Amourette czy Pierre Llorach szlifowali tu swoje umiejętności, zanim rozpoczęli karierę na szeroką, międzynarodową skalę. Citroën Saxo VTS był zatem nie tylko samochodem wyścigowym, ale również szkołą sportowej jazdy. W 2001 roku Sébastien Loeb i Daniel Elena zostali mistrzami świata Junior WRC startując właśnie za kierownicą Saxo Super 1600.

TRZYDZIEŚCI LAT PÓŹNIEJ: MODEL, KTÓRY WCIĄŻ OPIERA SIĘ PRÓBIE CZASU 

Dziś Citroën Saxo VTS to prawdziwy samochód kolekcjonerski. Dobrze zachowane egzemplarze trafiają się coraz, a entuzjaści nie wahają się podróżować po całej Francji, aby znaleźć zadbany model. Nazwa Saxo VTS nadal pojawia się na listach startowych rajdów regionalnych, co świadczy o jego nadzwyczajnej długowieczności w sportach motorowych. Świętując 30-lecie modelu, Citroën oddaje hołd samochodowi, który w tamtych czasach na swój sposób ucieleśniał ducha marki: był kreatywny, przystępny cenowo i nieprawdopodobnie skuteczny. Citroën Saxo VTS to historia małego samochodu, który nigdy nie myślał o sobie „mały”.

Materiał prasowy: Stellantis